۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ – داروهای پپتید-۱ شبه‌گلوکاگون (GLP-1) درمان چاقی را متحول کرده‌اند، اما می‌توانند منجر به از دست رفتن توده عضلانی در کنار چربی شوند. همچنین، هنگامی که بیماران درمان را متوقف می‌کنند، اغلب وزن خود را دوباره به‌دست می‌آورند که این بازگشت وزن عمدتاً به صورت چربی است.

اکنون، یک مطالعه جدید در دانشگاه نورت‌وسترن، راهکاری بالقوه ارائه داده است: یک درمان آزمایشی مبتنی بر  RNAکه بدن را به سوزاندن کالری ترغیب می‌کند و از این طریق، مزایای داروهای  GLP-1را تقویت می‌نماید.

نویسندگان این مطالعه گفتند: یافته‌های آن‌ها نخستین اثبات این موضوع است که یک درمان RNA می‌تواند فرآیند «گرمازایی (Thermogenesis)» را فعال کند؛ یعنی زمانی که بدن کالری‌ها را برای تولید گرما می‌سوزاند. برای دستیابی به این هدف، این درمان آزمایشی در واقع چربی سفید (که انرژی را ذخیره می‌کند) را به چربی بژ رنگ (Beige fat) که به سوزاندن انرژی کمک می‌کند، بازبرنامه‌ریزی می‌کند.

دکتر جوزف باس، نویسنده ارشد مطالعه و مدیر مرکز دیابت و متابولیسم در دانشکده پزشکی فاینبرگ دانشگاه نورت‌وسترن، گفت: «ما برای اولین بار یک درمان RNA را شناسایی کرده‌ایم که گرمازایی را تقویت می‌کند و در ترکیب با داروی اثرگذارِ سماگلوتاید (Semaglutide)، به حفظ توده عضلانی کمک می‌کند.» این مطالعه در مجله  Proceedings of the National Academy of Sciencesمنتشر خواهد شد.

یافته‌ها

ابتدا، دکتر باس و تیمش این درمان RNA را به‌تنهایی روی موش‌هایی با رژیم غذایی استاندارد و رژیم پرچرب آزمایش کردند. سپس با توجه به نتایج مثبت، بررسی کردند که آیا این درمان می‌تواند با سماگلوتاید ترکیب شود تا اثرات داروی GLP-1 را افزایش دهد یا خیر. در طول آزمایش‌ها، دانشمندان وزن بدن، چربی، توده بدون چربی (Lean mass)، مصرف انرژی، قند خون و سایر شاخص‌های سلامت متابولیک از جمله حساسیت به انسولین را ردیابی کردند.

این درمان جدید که در دانشگاه نورت‌وسترن توسعه یافته، از یک رشته کوتاه  RNAبرای خاموش کردن ژنی به نام  ZFP423استفاده می‌کند؛ ژنی که مانند یک ترمز در توانایی چربی سفید برای تبدیل شدن به چربی بژ ‌رنگِ انرژی‌سوز عمل می‌کند.

دکتر باس گفت: حتی در ابتدا، در موش‌هایی با رژیم غذایی معمولی، این درمان تحمل گلوکز را به‌طور چشمگیری بهبود بخشید و در عین حال چربی بدن را کاهش داد. وی افزود که مشاهده این موضوع که درمان بدون ایجاد تحلیل عضلانی، بافت چربی را کاهش می‌دهد، «شگفت‌انگیز» است.

در نهایت، هیجان‌انگیزترین نتایج از آزمایش نهایی ترکیب این دو درمان به‌دست آمد. دکتر باس و تیمش دریافتند که ترکیب درمان RNA با سماگلوتاید، نسبت به استفاده از سماگلوتاید به تنهایی، منجر به کاهش بیشتر وزن و چربی و در عین حال حفظ بیشتر توده عضلانی می‌شود. موش‌هایی که هر دو درمان را دریافت کردند، تنها ۵.۵٪ از توده عضلانی خود را از دست دادند، در حالی که این میزان در گروهی که فقط سماگلوتاید دریافت کرده بودند، حدود ۱۰٪ بود.

این ترکیب همچنین منجر به کاهش چربی بدن در پایان درمان شد. همچنین درمان ترکیبی باعث بهبود تحمل گلوکز و سایر شاخص‌های سلامت متابولیک شد.

مسیر طولانی تا این پیشرفت

دکتر باس گفت: این کار سال‌ها پیش با یک پرسش آغاز شد: چگونه مصرف کالری یکسان در ساعات مختلف روز می‌تواند منجر به میزان متفاوتی از افزایش وزن شود؟ چلسی هیپلر (که اکنون در دانشگاه میشیگان است) تحقیق مربوط به این پرسش را رهبری کرد و ارتباطی را میان ساعت بیولوژیک بدن و توانایی تبدیل چربی سفید به چربی بژ پیدا کرد. این کار بر پایه تحقیقات رانا گوپتا در دانشگاه دوک بنا شد که نقش بازدارنده ژن  ZFP423را در فرآیند «بژ شدن (Beiging) چربی» شناسایی کرده بود.

سؤال بعدی این بود که آیا می‌توان این ترمز را با یک داروی کاندید آزاد کرد یا خیر؛ کاری که تیم دکتر باس با کمک شرکت Ionis Pharmaceuticals(متخصص در درمان‌های مبتنی بر RNA) موفق به انجام آن شد.

گام‌های بعدی

دکتر باس اعلام کرد که تیم آن‌ها اکنون در حال کار بر روی آزمایش درمان‌های مشابه  RNAدر سلول‌های انسانی است. دانشگاه نورت‌وسترن درخواست ثبت اختراع موقت مربوط به این درمان آزمایشی را نیز ارائه کرده است.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20260921/Experimental-RNA-therapy-enhances-weight-loss-while-preserving-lean-muscle.aspx